Wanneer iemand veel moeilijkheden op het levenspad tegenkomt, kan dit te maken hebben met karma uit vorige levens. Karma behelst namelijk veel meer dan ons geleerd is. Het kan bijvoorbeeld uit vorige levens terugkomen, laat dit artikel van Hans Stolp, auteur van Een blik op de toekomst, zien. Je leest ook over hoe overledenen terugkijken op hun leven op aarde, vooral als deze door de levenden als ‘moeilijk’ gezien werd.
Na haar dood, kan zij dit ene leven nu plaatsen in het geheel van haar ontwikkeling en ziet ze dat dit weliswaar een zwaar leven was maar dat dit leven haar ook een flinke stap vooruit gebracht heeft
De zin van een tragisch leven
Laat mij ter toelichting op de titel mogen beginnen met een verhaal dat iemand vertelde. Een man beschreef de ervaringen van (en met) zijn gestorven zus als volgt:
Mijn zus was een moeilijke vrouw. Ze was moeilijk voor zichzelf, maar ook voor anderen. Pas achteraf heb ik begrepen hoe eenzaam ze diep vanbinnen was. Jarenlang zag ik dat niet en ergerde ik me vooral aan de problemen die ze her en der veroorzaakte. Ze vluchtte in de drank en probeerde zichzelf op die manier staande te houden.
Uiteindelijk werd de drank de oorzaak van haar dood. Ze was nog niet oud, maar kon het leven niet meer aan. Terugdenkend aan haar bekroop mij altijd het gevoel dat zij een tragisch leven had gehad. En mij leek het eerlijk gezegd ook een zinloos leven. Wat heeft het leven voor zin als je vluchten moet in de drank en uiteindelijk daaraan doodgaat?
Maar toen, jaren na haar dood, zag ik haar op een nacht plotseling terug. Er ging een grote rust van haar uit en ze leek vrede te hebben met zichzelf en haar leven in de geestelijke wereld. Zo had ik haar tijdens haar aardse leven nog nooit gezien: in evenwicht, vriendelijk en vol vertrouwen. Ik was eerlijk gezegd geschokt: hoe was dit mogelijk?
In het gesprek dat toen volgde vertelde ze me waarom haar aardse leven zo tragisch was verlopen en wat de diepere zin van dat tragische leven was. Het was overigens niet zozeer dat ze daarbij woorden sprak, ze liet me het volgende vooral voelen en op die manier weten.
Wat ze zodoende duidelijk maakte was dit: ze had in haar aardse leven nogal wat oud karma moeten uitwerken en had daardoor vanaf het begin een diepe eenzaamheid gekend. Dat werd nog versterkt door het disfunctionele gezin waarin ze opgroeide. Maar, vertelde ze, die eenzaamheid, hoe pijnlijk ook en bijna onmogelijk om te verdragen, had een diepe zin gehad. Want in dat leven moest ze zich bewust worden van haar eigen innerlijk en van haar verborgen diepere wezen. En juist eenzaamheid werpt een mens terug op zichzelf en maakt hem bewust van zichzelf en van zijn eigen binnenwereld.
Voordat ze in die nacht – even plotseling als ze ook gekomen was – weer wegging liet ze me zelfs voelen dat haar aardse leven in het geheel van haar ontwikkeling door vele levens heen een zeer belangrijke impuls was geweest. En dus ook heel zinvol: het had haar een nieuw vermogen geschonken: het vermogen om naar binnen te kijken en zich daardoor niet alleen bewust te worden van haar eigen binnenwereld, maar ook van de binnenwereld van andere mensen. Voor haar, zo maakte ze duidelijk, was het daardoor een uiterst zinvol en daarmee ook een rijk aards leven geweest.
Dit voorbeeld laat de zo verschillende manier zien waarop wij mensen op aarde naar een mensenleven kijken en waarop gestorvenen in de geestelijke wereld dat doen. Voor degene die mij dit verhaal vertelde (de broer van de vrouw om wie het ging) leek het aardse leven van zijn zus een zinloos leven. Maar de vrouw zelf keek daar na haar dood heel anders tegenaan. Zij ervoer het nu, terugkijkend, als een rijk en zinvol aards leven. Ze had in haar aardse leven inzicht in zichzelf, dat wil zeggen: in haar eigen binnenwereld gekregen.
De ontwikkeling van de bewustzijnsziel
Nu weten we van Rudolf Steiner dat het de opgave van de mens in de huidige tijd van de evolutie is om ons bewustzijn tot ontwikkeling te brengen. Ofwel om inzicht te verwerven in het waarom van allerlei gebeurtenissen. En dus om inzicht te krijgen in de verborgen achtergrond van alles wat er gebeurt in (en met) mijzelf, in (en met) de ander en in (en met) de wereld.
Hij noemt dat bewustzijn zelfs de derde grote kracht van de menselijke ziel, na de ontwikkeling van het gewaarworden en het denken (en daarmee ook van het voelen, want denken en voelen zijn twee aspecten van een en hetzelfde vermogen) die wij inmiddels achter ons hebben liggen.
De ontwikkeling van dit nieuwe vermogen ofwel van dit bewustzijn maakt zelfs zo’n belangrijk deel uit van onze ziel dat Rudolf Steiner dit vermogen de naam bewustzijnsziel gaf. Kennelijk had de bovengenoemde vrouw in de geestelijke wereld besloten om in haar aardse leven die twee opgaven te combineren: het verwerken en afleggen van een stevige portie oud en ingrijpend karma en het verwerven van haar bewustzijnsziel. Dat is bepaald geen kleine opgave en het is dan ook wel begrijpelijk dat zij een zwaar aards leven had.
Na haar dood, teruggekeerd in de geestelijke wereld, kan zij dit ene leven nu plaatsen in het geheel van haar ontwikkeling en ziet ze dat dit weliswaar een zwaar leven was, ofwel een heftige bladzijde uit haar levensboek, maar dat dit leven haar ook een flinke stap vooruit gebracht heeft in de totale ontwikkeling die zij leven na leven doorlopen moet.
Eén bladzijde uit het grote levensboek
We zien dus hoe verschillend enerzijds de mensen op aarde en anderzijds de gestorvenen (en engelen) in de hemel – ofwel in de geestelijke wereld – aankijken tegen hun aardse leven. Hier op aarde zien we slechts dat ene leven, die ene bladzijde uit het grote levensboek, maar in de geestelijke wereld zien we de samenhang van dat ene leven met alle vorige levens en de nog komende levens. En in dat geval kijk je heel anders naar dat ene leven dan we op aarde naar dat leven kijken.
Soms is die ene bladzijde uit ons levensboek nogal heftig en beschrijft misschien donkere ervaringen, maar door de vorige bladzijden van het grote levensboek te lezen kun je begrijpen waarvan die donkere ervaringen het gevolg waren. En op de volgende bladzijden van het grote levensboek lees je welke geestelijke winst die ervaringen (en dus ook die ene donkere bladzijde) ons gebracht hebben. Het waarom en de zin van die donkere ervaringen zijn in de geestelijke wereld meteen duidelijk, terwijl wij hier op aarde in het duister tasten en zo vaak niet begrijpen waarom ons leven gaat zoals het gaat.
Onze tijd: een tijd van een heftige ontlading van oud karma
Dit voorbeeld maakt tussen de regels door ook duidelijk dat er onze tijd een ontlading van nogal wat oud en heftig karma plaatsvindt. Wij houden meestal totaal geen rekening met de gevolgen voor de toekomst van allerlei heftige gebeurtenissen die op aarde gebeuren.
Denk bijvoorbeeld aan de miljoenen jonge mannen die in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog gestorven zijn en die met een hart vol vragen, vol onmacht, verdriet en een gevoel van verbijstering gestorven zijn. Al die donkere emoties en al die vragen die ze meenamen bij hun dood moeten in volgende levens vereffend worden en verwerkt, om eindelijk voorgoed losgelaten te kunnen worden.
Het belang van een leven op aarde
Want verwerken van die oude emoties – en dus van dat oude karma – doe je niet in de geestelijke wereld, die kun je alleen maar op aarde verwerken. (Na je dood in de geestelijke wereld leer je trouwens wel al die donkere gevoelens los te laten, zodat je vrij en onbevangen verder kunt gaan. Maar die donkere gevoelens blijven wel op je wachten en neem je in een volgend aards leven weer mee naar de aarde om ze daar alsnog te verwerken.)
Als je dat beseft, zul je je als vanzelf realiseren dat er in onze tijd nogal veel karma op verwerking wacht. Het is karma dat in een volgend leven alsnog vereffend en alsnog doorleefd en verwerkt moet worden. En nu er in de voorbije eeuwen zoveel heftige en donkere gebeurtenissen op aarde hebben plaatsgevonden, zal er nu en in de komende eeuwen nog heel wat van dat heftige karma tot ontlading moeten komen. Dat is niet de schuld van de geestelijke wereld die dat over ons heen laat komen, nee, het zijn de gevolgen van ons eigen menselijke handelen.
Nu kun je ervoor kiezen om dat oude karma zoveel mogelijk in een keer – en dus in één leven – te verwerken. Maar dat wordt dan wel een zeer heftig leven. Dat was ook de achtergrond van het heftige karma van de bovengenoemde vrouw: zij wilde in een keer zoveel mogelijk karma afwerken. Zij was dus in wezen heel moedig, omdat ze de moed had in een keer zoveel mogelijk van dat oude karma (en dus van haar eenzaamheid) te doorleven en los te laten. Toen ze dat volbracht had kon ze na haar dood in de geestelijke wereld zien hoeveel winst dat zware aardse leven haar gebracht had: ze voelde zich bevrijd, lichter en open voor de winst die volgende levens haar zullen brengen.
Een blik op de toekomst
In ‘Een blik op de toekomst’ geeft Hans Stolp op zijn unieke manier inzicht in de rol van aartsengelen in de ontwikkelingsweg van de mensheid.
Lees ook deze artikelen van Hans Stolp:
Hans Stolp
Hans Stolp maakt in zijn werk de oorspronkelijke, spirituele of esoterische traditie (weer) voor een breed publiek toegankelijk. Hij heeft talloze boeken op zijn naam staan (waaronder ook kinderboeken en dichtbundels), waarvan er vele bij Uitgeverij AnkhHermes verschenen. Een aantal van zijn boeken is in het Duits en Engels vertaald.
